Nadchodzące obowiązki operatorów w zakresie kontroli międzynarodowego ruchu telekomunikacyjnego

Na horyzoncie legislacyjnym pojawił się rządowy projekt nowelizacji ustawy Prawo komunikacji elektronicznej, który może zmodyfikować zakres obowiązków przedsiębiorców telekomunikacyjnych na rzecz bezpieczeństwa państwa. Projekt ten przewiduje nałożenie na sektor prywatny zadań związanych z udostępnianiem danych na potrzeby Agencji Wywiadu oraz Służby Wywiadu Wojskowego. 

Z punktu widzenia bieżącego zarządzania przedsiębiorstwem telekomunikacyjnym, regulacja ta przynosi istotne konsekwencje operacyjne, techniczne i finansowe, do których należy przygotować infrastrukturę oraz procesy wewnętrzne.

Istota projektowanych zmian

Głównym założeniem nowelizacji (UD404) jest zobowiązanie operatorów telekomunikacyjnych do zapewnienia warunków technicznych i organizacyjnych umożliwiających służbom wywiadowczym jednoczesny, bezpośredni i wzajemnie niezależny dostęp do międzynarodowego ruchu telekomunikacyjnego.

Równolegle projekt wprowadza nowy reżim sprawozdawczy. Przedsiębiorcy mają zostać objęci obowiązkiem zgłaszania podmiotów, na rzecz których świadczą usługę międzynarodowego ruchu telekomunikacyjnego, wraz z przekazywaniem szczegółowych informacji o architekturze i konfiguracji wykorzystywanej do tego celu infrastruktury telekomunikacyjnej.

Ruch IP i usługi OTT

W naszej ocenie największe ryzyko operacyjne wiąże się z posłużeniem się przez ustawodawcę niedookreślonym pojęciem „międzynarodowego ruchu telekomunikacyjnego”. We współczesnych sieciach opartych na protokole IP ruch ma charakter pakietowy i dynamiczny, a granice państwowe w warstwie logicznej nie pokrywają się z granicami terytorialnymi.

Wymóg ten rodzi pytanie o zakres danych, jakich służby będą mogły żądać od operatora. Przedsiębiorca telekomunikacyjny dostarczający łącze transmisyjne lub usługę dostępu do Internetu odpowiada wyłącznie za transport pakietów w sieci. Nie dysponuje narzędziami technicznymi umożliwiającymi wgląd w treść aplikacji działających w warstwie wyższej (usługi OTT), takich jak zagraniczne komunikatory internetowe, poczta elektroniczna, platformy streamingowe czy komunikacja w grach wieloosobowych. 

W dobie powszechnego, wielowarstwowego szyfrowania danych żądanie od dostawcy łącza wyodrębniania i udostępniania takich treści wykracza poza obiektywne możliwości inżynieryjne sieci telekomunikacyjnej.

Sprawozdawczość infrastrukturalna: łącza fizyczne czy węzły logiczne?

Projektowany obowiązek zgłaszania podmiotów oraz infrastruktury dedykowanej obsłudze ruchu międzynarodowego wymagać będzie od przedsiębiorców precyzyjnego zdefiniowania punktów styku sieci. Przepisy w obecnym brzmieniu nie rozstrzygają jednoznacznie, jakie elementy sieci mają podlegać raportowaniu.

W praktyce operatorzy muszą liczyć się z koniecznością rozróżnienia, czy obowiązek dotyczyć będzie wyłącznie fizycznych transgranicznych linii światłowodowych i tradycyjnych traktów komutowanych (np. dla połączeń głosowych i SMS), czy również wirtualnych sieci oraz punktów wymiany ruchu internetowego (IXP). 

Wymóg raportowania parametrów styku ingeruje bezpośrednio w tajemnicę przedsiębiorstwa, co wymagać będzie wdrożenia restrykcyjnych procedur ochrony informacji w relacjach z organami państwa.

Architektura dostępu a standard z art. 43 PKE

Z perspektywy systemowej zwracamy uwagę, że Prawo komunikacji elektronicznej posiada już sprawdzony mechanizm współpracy ze służbami, uregulowany w art. 43 ust. 1 PKE. Przepis ten precyzyjnie definiuje katalog uprawnionych organów oraz zasady udostępniania im danych i treści przekazów telekomunikacyjnych.

Wprowadzenie dla Agencji Wywiadu oraz Służby Wywiadu Wojskowego odrębnej, autonomicznej procedury rodzi ryzyko dublowania wymogów technicznych. Zamiast korzystania z jednolitych, ustandaryzowanych interfejsów dostępowych, operatorzy mogą zostać zmuszeni do budowy równoległych, dedykowanych punktów wpięcia w swoich węzłach brzegowych.

Koszty wdrożenia i rekomendacje działania

Nowe obowiązki będą wiązać się z koniecznością doposażenia węzłów sieci w specjalistyczny osprzęt sieciowy oraz zmianami konfiguracji routingu. Kluczową kwestią pozostaje brak technicznych możliwości realizacji obowiązków wynikających z projektowanej ustawy, w ich szerokim rozumieniu. Żadne obecne, dostępne urządzenia nie będą w stanie im podołać. 

Wydaje się więc, że intencją ustawodawcy było objęcie zakresem regulacji wyłącznie klasycznego ruchu telefonicznego. Niestety na dziś nie wynika to ani z uzasadnienia, ani z treści przepisów.

➡️Zachęcamy do zapisania się  na nasz biuletyn 📩

📣W biuletynie KPM eksperci przedstawiają aktualności ze świata rynku mediów i podpowiadają jak przygotować się na zachodzące zmiany.