Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności – czy pomoże telekomunikacji w realizowaniu obowiązków?

Do wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów został wpisany Projekt ustawy o wdrażaniu Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności. Czego ma dotyczyć ta ustawa?

Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności (FBiO), o którym mowa w tytule projektu, ma wykorzystywać pieniądze z KPO na realizację celów związanych z wzmacnianiem infrastruktury cywilnej, przemysłu obronnego i cyberbezpieczeństwa Polski. Fundusz ma operować środkami w łącznej kwocie 25 mld zł. Co prawda inwestycje finansowane z KPO muszą zostać rozliczone do końca 2026 r., jednak w negocjacjach z Komisją Europejską uzgodniono, że środki z FBiO będą mogły zostać wykorzystane jeszcze po roku 2026. Dokładne terminy nie są jednak jeszcze znane.

Projekt ustawy poznaliśmy w piątek 1 sierpnia. Obecnie trwają konsultacje społeczne. Pojawia się zatem pytanie – czy Fundusz będzie też wspierał branżę telekomunikacyjną, która już od dawna jest ważnym ogniwem bezpieczeństwa i zarządzania w sytuacjach kryzysowych?

Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności na co konkretnie mają zostać wydane pieniądze? 

Zgodnie z oficjalnymi komunikatami FBiO ma mieć możliwość inwestowania w zakresie obszarów wsparcia określonych w rozporządzeniu ustanawiającym Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności (RRF), w tym odporności i konkurencyjności gospodarki, zielonej i cyfrowej transformacji. Wspomniane rozporządzenie wskazuje telekomunikację i łączność i telekomunikacja jako obszary, które mogłyby zostać objęte wsparciem.

Wpis w wykazie prac legislacyjnych wskazuje na następujące cele:

·rozwój budynków ochronnych i infrastruktury ochrony ludności;

·budowa i modernizacja infrastruktury podwójnego zastosowania;

·inwestycje w cyberbezpieczeństwo; oraz

·modernizacja przedsiębiorstw, w tym wsparcie na rzecz badań naukowych i rozwoju.

Ta lista nie rozwiewa jednak wątpliwości, a szczególnie jej ostatni punkt. Nie jest jasne, jakie przedsiębiorstwa mają otrzymać wsparcie oraz o jaki dokładnie rozwój chodzi.

Natomiast posiłkując się dotychczasowymi zapowiedziami możemy wskazać nieco bardziej precyzyjne obszary, które mogą zostać objęte wparciem:

·infrastruktura i sektory związane z produktami i technologiami podwójnego zastosowania (np. mobilność, bezpieczne systemy komunikacyjne);

·infrastruktura niezbędna do ochrony ludności i infrastruktury krytycznej (np. schrony, składy i miejsca przechowywania, obiekty opieki medycznej, zabezpieczenia sieci energetycznych);

·produkty np.: sprzęt inżynieryjny, medyczny, leki, rozwiązania teleinformatyczne, itp.;

·usługi np.: związane z łącznością naziemną i satelitarną;

·prace badawczo – rozwojowe i wdrożeniowe, np.: innowacyjne rozwiązania technologiczne do monitorowania i obserwacji, komunikacji, analizy danych, wsparcia procesów decyzyjnych, wykorzystania systemów autonomicznych (dronów);

·dofinansowanie możliwości produkcyjnych polskich przedsiębiorstw, w tym modernizację firm sektora wojskowego i bezpieczeństwa;

·cyberbezpieczeństwo, w szczególności dla samorządów.

Powyższe pokazuje, że po pieniądze z FBiO teoretycznie mógłby sięgnąć bardzo szeroki krąg podmiotów – w tym przedsiębiorców telekomunikacyjnych.

Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności- dlaczego należy dofinansować telekomunikację?

Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności powinien uwzględniać przedsiębiorców telekomunikacyjnych z bardzo prostego powodu – już teraz są one obciążone szeregiem obowiązków związanych z bezpieczeństwem i obronnością! Doświadczenie uczy, że w momentach krytycznych państwo potrzebuje sprawnych i odpowiednio przygotowanych telekomów.

Podstawowy katalog obowiązków związanych z obronnością i bezpieczeństwem znajduje się w ustawie Prawo komunikacji elektronicznej (PKE). Zgodnie z PKE przedsiębiorcy muszą posiadać odpowiednie plany działania w sytuacjach szczególnego zagrożenia, a w razie wystąpienia takich sytuacji muszą być gotowe na to, aby:

·wykonywać obowiązki nakładane przez Prezesa UKE, dotyczące m. in. zabezpieczania ciągłości dostarczania sieci lub usług na rzecz podmiotów wykonujących zadania z zakresu ratownictwa, porządku publicznego, czy cyberbezpieczeństwa;

·nieodpłatnie udostępniać urządzenia telekomunikacyjne niezbędne przeprowadzania akcji ratowniczej;

·stosować urządzenia uniemożliwiające telekomunikację na danym obszarze.

Ustawa przewiduje też szereg obowiązków związanych z udostępnianiem danych o lokalizacji oraz przechowywaniem danych abonentów.

W najbliższym czasie cały sektor komunikacji elektronicznej zostanie objęty nowymi obowiązkami określonymi nowelizacji ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa w związku z implementacją NIS2. Przedsiębiorcy telekomunikacyjni stanowią ponad 30% wszystkich podmiotów niepublicznych zobowiązanych do stosowania nowych przepisów. Czy ustawodawca uzna, że przygotowania sektora telco w zakresie cyberbezpieczeństwa powinny być współfinansowane ze środków FBiO?

Warto pamiętać o doświadczeniach pandemii COVID-19

Warto wspomnieć czasy pandemii COVID-19. W czasie tak dynamicznie zmieniających się okoliczności, przy braku możliwości zaplanowania zorganizowanych działań ustawodawca szybko skierował się w stronę telekomów, w celu uzyskania wsparcia.

Znalazło to odzwierciedlenie w ustawach „covidowych”, gdzie operatorzy zostali zobowiązani do udostępniania danych lokalizacyjnych urządzenia należących m. in. do osób chorych lub objętych kwarantanną. Ważnym elementem zarządzania państwem w czasach pandemii była również aplikacja Kwarantanna Domowa, której zainstalowanie było z zasady obowiązkowe dla wszystkich osób podlegających kwarantannie. Istotną rolę odegrały też wówczas komunikaty Rządowego Centrum Bezpieczeństwa, które były wysyłane przez operatorów telekomunikacyjnych.

Co istotne, ustawy „covidowe” udzielały właścicielom infrastruktury specjalne uprawnienia w celu zabezpieczenia utrzymania ciągłości świadczenia usług. Podkreśla to wagę, jaką w tamtym czasie miały te usługi.

Są to doświadczenia stanowiące bardzo trudną, ale jakże ważną lekcją tego, że w obecnych czasach bez łączności nie da się skutecznie zarządzać państwem. W szczególności w sytuacjach kryzysowych, gdy na szali znajduje się bezpieczeństwo obywateli.

Podsumowanie

Ciężko kwestionować rolę telekomunikacji w całym systemie bezpieczeństwa i obronności państwa. Świadczy o tym zakres zaplanowanych obowiązków oraz doświadczenia z sytuacji kryzysowych. Opisane obowiązki telekomów mają przy tym jedną wspólną cechę: wymagają utrzymania stałego poziomu gotowości do działania. Wiąże się to oczywiście z koniecznością ponoszenia stałych wydatków.

Mamy zatem nadzieję, że uda się przeznaczyć wystarczającą ilość środków w ramach Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności, aby zabezpieczyć niezbędne potrzeby telekomów. Będzie to ważny krok dla zabezpieczenia całego systemu łączności i bezpieczeństwa państwa.

Z treścią wpisu do wykazu prac legislacyjnych można zapoznać się pod linkiem: Projekt ustawy o wdrażaniu Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności zaś projekt poddany konsultacjom jest dostępny tutaj.

➡️Zachęcamy do zapisania się  na nasz biuletyn 📩

📣W biuletynie KPM eksperci przedstawiają aktualności ze świata rynku mediów i podpowiadają jak przygotować się na zachodzące zmiany.